Bağışa Konu Olacak Mallar ve Bağışın Niteliği:
Gıda bankacılığı kapsamında yapılacak bağışların
1- Gıda
2- Temizlik
3- Giyecek
4- Yakacak Maddesi
niteliğinde olması gerekmektedir.
Yapılacak bağışlar şartlı olarak (bedelsiz olarak ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere) yapılmalıdır.
Gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddesi niteliğini taşımayan ürünler gıda bankacılığı kapsamında yapılacak bağış olarak değerlendirilmez.
Bağışı kabul edecek dernek veya vakfın tüzüğünde veya senedinde ihtiyacı bulunanlara gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddesi yardımı yapabilmesine ilişkin hükümlerin bulunması gerekir. Bununla beraber, dernek veya vakfın başka alanlarda da faaliyet gösteriyor olmasının, kamuya yararlı dernek veya vergiden muaf vakıf olup olmamasının uygulama açısından herhangi bir önemi bulunmamaktadır.
Gelir ve Kurumlar Vergisi Mükellefi Bağışçıya Sağladığı Vergisel Avantajlar
1- Ticari işletmeye dahil malların (gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddesi) bağışlanması durumunda; bu malların maliyet bedeli Gelir Vergisi Kanunu’nun 40'ıncı maddesi çerçevesinde gider kaydedilir. Bu işlem, faturanın bir yandan gelir bir yandan da gider kaydedilmesi suretiyle gerçekleştirilir.
2- Gıda Bankacılığı kapsamında yapılan bağışlar 3065 sayılı Kanununun 17/2-b maddesine göre Katma Değer Vergisinden müstesnadır.
Aynı Kanunun 30/a ve 32'nci maddelerine göre, kısmi istisna mahiyetindeki bu teslimin (gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddesi bağışlarının) bünyesine giren Katma Değer Vergisi tutarı, 01.01.2019 tarihinden itibaren 7104 sayılı kanunla maddeye eklenen hükümle, KDV Kanununun 17/2-b bendinde yer alan bağışlara konu olan mal ve hizmetlerin alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan katma değer vergisi indirilebilecektir.
3- Bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddesi bağışlarının işletmeye dahil olmaması halinde; söz konusu malın maliyet bedeli Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesi ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 8/1. maddesi çerçevesinde yıllık beyannamenin bağış ve yardımlara ilişkin bölümüne yazılarak vergi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alınacaktır.
a) Bağışlanacak malzemenin alış faturası bağışçının adına düzenlenecektir.
b) Bağışçı aynı malzemeyi içeren kendi faturasını bağış yapacağı dernek/vakıf adına aşağıda bahsedilen şekle uygun biçimde düzenleyecektir.
Bağışı Yapanlarca Düzenlenecek Belgeler
GVK’nun 40. maddesine eklenen hüküm çerçevesinde indirim konusu yapılacak bağışlar, bağışa konu mal bedeli VUK’nun 232. maddesinde belirtilen fatura düzenleme sınırının altında kalsa dahi mutlaka fatura düzenlenecektir (yazar kasa fişleri kabul edilmemektedir.)
a) Bağışçı Gıda, Giyim, Temizlik ve Yakacak Maddesi Ticareti Yapmıyorsa:
1- Mal alımında fatura bağışçı adına düzenlenecek ve ödemesini bağışçı kendisi yapacaktır,
2- Mal alımına ilişkin ödenen KDV'yi indirim konusu yapacaktır (01.01.2019 'dan sonraki bağışlar için),
3- İndirim konusu yapılan bu KDV iade konusu yapılamayacaktır,
4- Bağışçı, kayıtlarına almış olduğu söz konusu malları bağış yaptığı dernek veya vakıf adına fatura düzenleyerek teslimini gerçekleştirecektir,
5- Faturada mal bedeli olarak, KDV hariç bağışlanan malın maliyet bedeli yazılacak (KDV istisna tutulacak)
6- Bağışçı, dernek veya vakıf adına düzenlediği faturaya “İhtiyaç sahiplerine yardım şartıyla bağışlandığından KDV hesaplanmamıştır” ifadesini yazacaktır,
7- Ayrıca taşıma için sevk irsaliyesi düzenlenecektir,
8- Faturada bağışlanan mala ilişkin bilgiler eksiksiz olarak yazılacaktır,
Önemli Uyarı: Unutulmaması gereken en önemli husus, bağışlanan malzemelerin ilgili dernek veya vakıf tarafından bedelsiz olarak ihtiyaç sahibine verilmiş olması gerekmektedir. Bağıştan sonra bunun gerçekleşmiş olması en önemli koşuldur.
Örnek:
A Yapı İnşaat Ltd.Şti’nin 15.03.2020 tarihinde almış olduğu bağışa konu olan gıda ve giyim malzemelerinin muhasebe kaydı aşağıdaki gibi olacaktır.
--------------------------------- 15.03.2020 -----------------------------------
157 Diğer Stoklar 100.000,00
191 İndirilecek KDV 8.000,00
320 Satıcılar 108.000,00
------------------------------------------ / ------------------------------------------
Malların aynı gün teslim edildiği varsayılırsa;
--------------------------------- 15.03.2020 -----------------------------------
7.. / 6.. Gider veya Maliyet 100.000,00
157 Diğer Stoklar 100.000,00
------------------------------------------ / ------------------------------------------
IV- Dernek ve Vakıflarca Düzenlenecek Belge
Dernek ve vakıflar kendi mevzuatlarının öngördüğü belgeleri düzenleyecek ve bağış yapanlara bir örneğini vereceklerdir.
Ticari faaliyetle uğraşanlarca düzenlenen faturalar dernek ve vakıf tarafından muhafaza edilecektir.
Diğer Hususlar
- Bağış yapacak kişi yada kurumun gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddeleri ticareti ile uğraşması şart değildir, bağışçı bağışa konu olan ürünlerin ticaretini yapmıyor olsa dahi yukarıda bahsedilen ( gıda, temizlik, giyecek ve yakacak) malzemelerini gıda bankacılığı kapsamında bağışlayabilmektedirler.